“Στάση πληρωμών λοιπόν! Τώρα!“

Του Γιάννη Βαρουφάκη

Για μέρες τώρα βαραίνουμε τις ψυχές μας με μια μόνιμη αγωνία: Θα χρεοκοπήσει το κράτος μας; Ε, λοιπόν, ήρθε η ώρα να αγκαλιάσουμε αυτό που φοβόμαστε. Αν οι φίλοι μας οι Γερμανοί δεν έχουν πρόβλημα να χρεοκοπήσουμε, καιρός είναι να το κάνουμε. Χωρίς δεύτερη κουβέντα. Όχι ως διαπραγματευτική μπλόφα και ούτε μόνο γιατί το χειρότερο που μπορεί να μας συμβεί είναι να χρεοκοπήσουμε σε ένα χρόνο (βλ. το προηγούμενο άρθρο μου Το Πρώτο Τάνγκο στην Ευρωζώνη) αλλά επειδή ήρθε η ώρα να στρέψουμε το βλέμμα στην αισιόδοξη πλευρά της χρεοκοπίας.

Υπάρχει τέτοια πλευρά; Και βέβαια υπάρχει. Σε σχέση με χώρες όπως η γνωστή τρόικα Πορτογαλία, Ισπανία και Ιρλανδία, αλλά και η Βρετανία και το Βέλγιο, το σύνολο του χρέους μας (δημοσίου και ιδιωτικού) είναι το μικρότερο. Πως αυτό; Επειδή οι έλληνες, ως άτομα αλλά και ως ιδιωτικός τομέας, χρωστάμε πολύ λιγότερα εκείνων. Ακόμα και οι αντιπαθέστατες τράπεζές μας έχουν ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα: Πάνω από 150 δις πραγματικών καταθέσεων! Μιλάμε για άνω του μισού ΑΕΠ σε καταθέσεις, κάτι για το οποίο οι περισσότεροι εταίροι μας θα σκότωναν να το έχουν, που λέει ο λόγος. Αν μάλιστα προσθέσετε και όλα τα χρήματα ελλήνων που βρίσκονται στο εξωτερικό, θα δείτε ότι οι έλληνες δεν είμαστε και τόσο φτωχοί κατά μέσον όρο, κι ας έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό φτώχειας στην Ευρώπη (με εξαίρεση την Λεττονία).

Ως πολίτες είμαστε ελάχιστα χρεωμένοι σε σχέση με πολλούς από τους επικριτές μας στις Λόνδρες, στα Παρίσια και στις Νέες Υόρκες. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι είμαστε λευκές περιστερές. Για δεκαετίες φορτώναμε το δημόσιο με τόσο μεγάλο χρέος που το βλέπουμε πλέον να βουλιάζει μπροστά στα μάτια μας. Εδώ όμως που φτάσαμε, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Ακόμα και να αποφασίσουμε σύσσωμοι (ΣΕΒ και ΓΣΕΕ, γιάπηδες και στελέχη του ΠΑΜΕ, αστοί των βορείων προαστίων και αναρχικοί της Πλατείας Εξαρχείων) να δώσουμε ό,τι έχουμε και δεν έχουμε στο κράτος, δεν αρκεί. Αν μάλιστα το παρακάνουμε στην αλληλεγγύη προς το δημόσιο, η ‘γενναιοδωρία’ μας αυτή θα στεγνώσει την κυκλική ροή του πλούτου από το οποίο εξαρτάται το δημόσιο για τα έσοδά του το 2011, το 2012 κ.ο.κ.

Ποια είναι λοιπόν τα χαρμόσυνα νέα; Ότι μια πτώχευση θα αποδειχθεί σχετικά ανώδυνη. Ο λόγος διττός: Πρώτον, δεν είμαστε κατά μέσον όρο ούτε οι φτωχότεροι ούτε οι πιο υπερχρεωμένοι. Δεύτερον, όσον αφορά τα χρέη του δημοσίου, αυτά βαραίνουν εμάς, ως άτομα, πολύ λιγότερο από όσο βαραίνουν τους ξένους.

Κάντε την σύγκριση με την Ιαπωνία, το χρέος της οποίας ανήκει σε Ιάπωνες σε ποσοστό 95%. Αν το Ιαπωνικό κράτος αναγκαστεί στην πτώχευση, η καταστροφή της χώρας θα είναι ολική. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει για εμάς, καθώς μας ανήκει (δηλαδή στις δικές μας τράπεζες) μόνο το 25% του δημόσιου χρέους μας. Έτσι λοιπόν, δεδομένου ότι η πτώχευση του δημοσίου διαγράφεται ως αναπόφευκτη (εκτός αν πανικοβληθούν οι εταίροι μας αρκετά και το συνδράμουν για χρόνια πολλά, οπότε έχει καλώς), το κόστος της στάσης πληρωμών δεν θα το υποστούμε μόνοι μας.

Μα αν το δημόσιο κηρύξει στάση πληρωμών, τι θα γίνει την επόμενη μέρα; Πως θα ξανα-δανειστεί; Πράγματι, το κράτος θα στριμωχθεί. Για κάμποσο καιρό το δημόσιο θα πρέπει απλώς να ξοδεύει όσα μαζεύει από φόρους. Και γιατί είναι κακό αυτό; Να μάθει επί τέλους, αφού θα έχει ανακουφιστεί από το νταλκά των τοκοχρεολυσίων, να ζει με αυτά που εισπράττει. Π.χ. να καταγγείλει όλες τις εξοπλιστικές συμβάσεις, να συμπιέσει τους ανώτερους μισθούς (τον δικό μου συμπεριλαμβανομένου) τόσο που να καλύπτει τις δαπάνες του από τους φόρους που εισπράττει κλπ.

Οι τράπεζές μας; Θα υποφέρουν, είναι αλήθεια – δεδομένου ότι ακόμα και το 25% του δημόσιου χρέους που διαθέτουν θα παγώσει. Ναι, αλλά μην ξεχνάμε ότι το έχουν ήδη διαθέσει στην ΕΚΤ ως ενέχυρο για ζεστό χρήμα που έχουν ήδη πάρει. Και ότι έχουν πρόσβαση στις τεράστιες, κατά κεφαλήν, αποταμιεύσεις μας. Για να μην προσθέσω ότι απολαμβάνουν εγκληματικά υψηλά ποσοστά κέρδους τόσα χρόνια. Όπως το κράτος μας, έτσι κι αυτές να μάθουν να ζουν λιτά και με σύνεση όπως κάνουν χρόνια τώρα οι εργαζόμενοι των 700 ευρώ.

Επί πλέον, ο αποκλεισμός του κράτους μας από τις χρηματαγορές δεν θα διαρκέσει πολύ. Αν κηρύξει στάση πληρωμών, και ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό του, δεν θα περάσει πολύ καιρός που παλιοί δανειστές θα αποδεχθούν νέους όρους αποπληρωμής ενός ποσοστού των περασμένων δανεικών και νέοι υποψήφιοι δανειστές (μπορεί και οι ίδιοι με τους παλιούς) θα σχηματίσουν ουρά έξω από το Υπουργείο Οικονομίας να το δανείσουν! Βλέπετε, το χρέος μας θα έχει μειωθεί τόσο που θα αποτελούμε εξαιρετική επένδυση. Έτσι είναι το κεφάλαιο – όταν οσφραίνεται ένα επικερδές deal δεν σέβεται ούτε τον εαυτό του.

Σε τελική ανάλυση, είναι λάθος μας να φοβόμαστε τόσο πολύ την στάση πληρωμών του ελληνικού δημοσίου. Άλλοι πρέπει να φοβούνται μια τέτοια εξέλιξη περισσότερο από εμάς:

• η κυβέρνηση της κας Μέρκελ η οποία θα πρέπει να διασώσει τις Γερμανικές τράπεζες που θα κλονιστούν από μια δική μας στάση πληρωμών

• η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που θα πρέπει να δει τι θα κάνει με μία χώρα-μέλος την οποία δεν μπορεί να αποβάλει από την ΕΕ αλλά η οποία τελεί υπό πτώχευση

• οι κυβερνήσεις όλων των άλλων χωρών (πλην ίσως της Ολλανδίας και της Αυστρίας) που θα τρέμουν για το ποιος θα είναι ο επόμενος στόχος των αγορών (των οποίων η όρεξη θα έχει ανοίξει από την ‘επιτυχημένη’ επίθεση στο χρέος της Ελλάδας)

• οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας (χωρών με συνολικό χρέος πάνω από 400%)

• όλοι όσοι έχουν επενδύσει στο ευρώ, είτε σε περιουσιακά στοιχεία είτε ως μέσο συναλλαγής.


Στάση πληρωμών λοιπόν!
Τώρα!
Με χαμόγελο και αισιοδοξία!
(Και ξέρετε ποιο είναι το ωραίο; Ότι αν πειθόμασταν να απελευθερωθούμε από τον φόβο της πτώχευσης, οι φίλοι μας οι Γερμανοί θα έσπευδαν την ίδια στιγμή να την αποσοβήσουν…)

www.protagon.gr

Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο

Τελικά δεν έχουμε αντιληφθεί την ιστορικότητα των στιγμών που ζούμε σαν πολίτες αυτού του δύσμοιρου τόπου. Είναι σαν την πρωινή ομίχλη που καθαρίζει σιγά σιγά για να δεις που είναι ο αντίπαλος και να τον περιμένεις να σου επιτεθεί αμυνόμενος. Γιατί ακόμα και στην αντιμετώπιση των ξένων «συμβούλων» της Τρόικας εφαρμόζουμε το … αμυντικό δόγμα.

Και όλα αυτά ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με κάθε «κρισιμότητα» που επιβάλλει η χειραγώγηση ενός λαού ο οποίος θα είναι αναγκασμένος για μια φορά ακόμα να αντιμετωπίσει τη δαμόκλειο σπάθη των περικοπών. Διαβουλεύσεις σε εξέλιξη με κύριο σημείο την οριστικοποίηση του PSI με σκληρούς διαπραγματευτές. Με το PSI ο έλληνας κάποτε μετρούσε την πίεση των ελαστικών του Τζιπ του πριν πάει για σκι στην Αράχοβα και τώρα είναι αυτό που δεν τον αφήνει να ξαναπάει εκεί λες και του σκάσανε τα λάστιχα.

Ούτε λίγο ούτε πολύ ζητούν να κατέβουν τα μισθολογικά όρια, να ξεχάσουμε τον αριθμό 600 και να μετράμε μέχρι το 500 και κάτι, ίσως και λιγότερο, καθόσον αμειβόμεθα πολύ καλύτερα από τους … βούλγαρους και τους ρουμάνους! Επίσης θα πρέπει να βγάλουν αναμνηστική φωτογραφία την τελευταία ημέρα στη δουλειά τους, περίπου 15.000 εργαζόμενοι. Με λίγη προσπάθεια ακόμα και θα κάνουμε πρωταθλητισμό στην … ανεργία στην ευρωζώνη τουλάχιστον.

Κάτι που απεφεύχθη όπως αναφέρθηκε, είναι οι απολύσεις στο προσωπικό των Ε.Δ. και των Σωμάτων Ασφαλείας. Να δούμε ποιος θα φυλάει τα σύνορα. Η παράταξη, κατά μήκος των συνόρων, των χιλιάδων λαθρομεταναστών που εισέρχονται καθημερινά, από την περιοχή του Έβρου θα έλυνε και το πρόβλημα της κατασκευής φράχτη. Αστειεύομαι, για να προλάβω τους θερμόαιμους υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά η αλήθεια είναι πως η μείωση του έμψυχου υλικού των Ε.Δ. πλήττει το αξιόμαχο τους.

Το θρίλερ συνεχίζεται με σενάριο που θα ζήλευε και ο Χίτσκοκ. Η ένταση αμείωτη όταν ακούς για περικοπές σε επικουρικές συντάξεις 30%. Επιπλέον, ξυπνάς με εφιάλτες από τις ομοβροντίες στο θέμα του 13ου και 14 ου μισθού. Πάντως η στρατιωτική δεοντολογία λέει πως ακόμα και αν χάσεις μια μάχη δε σημαίνει πως έχασες τον πόλεμο. Πολύ φοβάμαι πως στη δική μας περίπτωση συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: χάσαμε τον πόλεμο και πολεμάμε στα αποκαΐδια για τη χαμένη μας αξιοπρέπεια…

Ιωάννης Γιαννακόπουλος

Πολιτική βούληση ή λαϊκή ανέχεια;

Δεν ξέρω τελικά αν οι οικονομικές εξελίξεις με όλα αυτά που διαβάζουμε, βλέπουμε και ακούμε θα έχουν κάποιο τέλος… κάποια στιγμή. Και εννοώ μια κατάληξη για το λαό που ζει στην αμφιβολία και την επιφύλαξη. Τι θα προκύπτει κάθε φορά που φτάνουν οι τροϊκανοί στην Ελλάδα; Το σίγουρο είναι ότι δεν έρχονται με τις καλύτερες προθέσεις, ίσως να αφήνεται να εννοηθεί ότι με τα μέτρα που μας επιβάλλουν, παρά μας προτείνουν, θα μας βγάλουν από την ύφεση … κάποια στιγμή. Όλοι θα αναρωτιόμαστε τι μας επιφυλάσσει το μέλλον.

Με τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις μάλλον δεν θα πρέπει να περιμένουμε και πολλά , ενώ οι πιο αισιόδοξοι βλέπουν «ανάπτυξη» και επιστροφή στις αγορές όπως ακούμε καθημερινά να λέγεται, σε βάθος μερικών ετών. Δεν είναι βέβαια ο μόνος όρος που ακούμε καθημερινά, ένα σωρό άλλες έννοιες δικαιολογούν τη συρρίκνωση του εισοδήματος μας.

Ξαφνικά, ανακαλύψαμε ότι υπάρχει φοροδιαφυγή με έναν δημοσιογραφίστικο (πουλάει άλλωστε τώρα αυτό) τρόπο πλέον. Καταλάβαμε καλά πως οι «σκαφάτοι», διάφοροι επιχειρηματίες και πολλοί άλλοι δεν πληρώνανε ότι τους αναλογούσε και ήταν ένα κοινό μυστικό το οποίο έπρεπε να φτάσουμε εδώ για να αποκαλυφθεί από τη «αδιάβλητη» δημοσιογραφία των ΜΜΕ.

Από την άλλη, η πολιτική αναλγησία δε βοηθάει και πάρα πολύ, κάποιοι «αδιάβαστοι» ψήφησαν μάλλον το αναπόφευκτο (οπότε τι νόημα είχε να ξέρουν το μνημονιακό περιεχόμενο;) και κάποιοι άλλοι ασχολούνται με διαδοχολογίες και άλλα εσωκομματικά ζητήματα. Ο λαός ασχολείται με την επιβίωσή του. Το μήνυμα όμως είναι ξεκάθαρο, δεν θα έπρεπε να μας φταίει η πολιτική αλλά οι άνθρωποι που την υπηρετούν. Καιρός να αλλάξει αυτό με μια πιο υπεύθυνη στάση εκ μέρους του λαού και των θεσμικών αντιπροσώπων του.

Κάποιος κάποτε όμως πρέπει να κοιτάξει το λαό στα μάτια και να του εξηγήσει αν και πότε θα τελειώσει αυτό το μαρτύριο της σταγόνας. Αν είναι να χρεοκοπήσουμε ας γίνει τώρα να μετρήσουμε τα λεφτά μας και να προγραμματίσουμε τα έξοδά μας. Αν είναι να προχωρήσουμε ας δούμε πώς θα υλοποιήσουμε την ανάπτυξη, πως θα προχωρήσουμε στις εξαγωγές και πότε επιτέλους θα αξιοποιήσουμε, προς όφελός μας όμως, τις πλουτοπαραγωγικές πηγές μας. Ότι μας προσφέρει απλόχερα αυτή η γη, υπόγεια και επίγεια.

Ας μην μιλήσουμε καλύτερα για την ΑΟΖ και για τα οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη της ανακήρυξής της στη μεσόγειο τουλάχιστον. Μεγάλη υπόθεση που δύσκολα δείχνει να υλοποιείται. Άλλωστε οι ανατολικοί μας γείτονες έχουν σοβαρές αντιρρήσεις. Τα παραπάνω δεν αποτελούν οικονομική ανάλυση, άλλωστε κάτι τέτοιο το κάνει πληθώρα τηλεστάρ της οικονομικής επιστήμης και παντός επιστητού στην τηλεόραση τα τελευταία χρόνια. Είναι μάλλον κοινωνιολογική προσέγγιση.

Έφτασε η ώρα της πολιτικής βούλησης να πρωταγωνιστήσει, γιατί ως τώρα ο έλληνας έχει αποδείξει με τη σιωπηρή σχεδόν αποδοχή ότι, μπορεί να υπομένει και στα δύσκολα, έχει την παιδεία να το κάνει, απλά χρειάζεται σωστή καθοδήγηση για να αποδείξει στους τεχνοκράτες του εξωτερικού, που με περισσό θράσος απαιτούν να φτάσουμε στην εξαθλίωση, ότι έχουμε και τη θέληση αλλά και το θάρρος να διεκδικήσουμε την ευημερία μας.

Ιωάννης Γιαννακόπουλος